اگر دو طرف به صراحت ذکر کنند که زمان جوهر است (وحدت مطلوب است)، آنگاه فارغ از اینکه آیا خریدار نفع واقعی در اجرای قرارداد در آن تاریخ دارد یا نه، زمان جوهر قرارداد خواهد بود. مثلاً پرونده Bowes در برابر Shand نشان می‌دهد که چون عدم موفقیت فروشنده در تحویل به موقع کالا نقض شرط قراردادی است، خریدار می‌تواند حتی در صورتی که هیچ ضرری متحمل نشده باشد کالاها را مسترد کند^[۱۵۹]. نتیجه این می شود که اگر فروشنده نتواند سر موقع به طور رضایت بخشی تعهد قراردادی را اجرا کند، خریدار بتواند قرارداد را فوراً فسخ کند. به نظر می‌رسد که این امر محدودیت زیادی بر حق متعهد به اصلاح تحمیل می‌کند، زیرا خاتمه دادن به قرارداد می‌تواند از تمام تلاش ها برای تعمیر یا جایگزینی پس از تاریخ مقرر در قرارداد- حتی زمانی که این گزینه ها به لحاظ عملی امکان پذیرند و می‌تواند برای هر دو طرف هزینه زدا باشد- جلوگیری کند. علاوه بر این نگرانی هایی وجود دارد نظر سخت گیرانه ای مثل این می‌تواند به خریدار این اجازه را بدهد که از معاملات نامطلوب فرار کند، صرفاً بر اساس نقض تکنیکی قرارداد، ‌به این معنا که خریداران می‌توانند کالا را مسترد کنند و قرارداد را خاتمه دهند، نه ‌به این خاطر که آن ها واقعاً به خاطر دیر رسیدن محموله از سود محروم شده اند، بلکه به خاطر این که بازار نزول پیدا ‌کرده‌است. قوانینی که این نفع واقعی را که متعهد در اجرای به موقع قرارداد دارد را در نظر می گیرند باید ترجیح داده شوند، اگر چه فقط در صورتی که بتوانند درجه مناسبی از اطمینان را ایجاد کنند.

بند دوم: جایی که زمان، جوهر قرارداد نیست (تعدد مطلوب)

جایی که زمان جوهر نیست، موضوع قابل بحث این است که محدوده اصلاح متعهد می‌تواند وسیع تر از هنگامی باشد که زمان جوهر است، زیرا متعهد و متعهدله خودشان را در موقعیتی می‌یابند که تا حد زیادی با جایی که زمان قرارداد سپری نشده است مشابه می‌باشد. اگر زمان یک عامل ضروری قرارداد نباشد، این امکان وجود دارد که متعهد قرارداد را اجرا کند. با این وجود تفاوتی بین دو موقعیت مذکور وجود دارد؛ از این لحاظ که بعد از تاریخ مقرر، اجرای قرارداد قابل مطالبه است و ‌بنابرین‏ عدم اجرا باعث نقض قرارداد می شود که ممکن است این حق را به متعهدله بدهد که قرارداد را فسخ کند. بر این اساس می توان گفت که حق متعهد به اصلاح بعد از تاریخ مقرر باید محدودتر از جایی باشد که زمان اجرا منقضی نشده است.

اگر حق اصلاح را بپذیریم، سوالی که پیش می‌آید این است که حق اصلاح تا چه زمانی خواهد بود. انتخاب بین دو گزینه است؛ «تجویز یک مدت زمان معقول» یا «اجازه دادن به متعهد برای اصلاح تا زمانی که تأخیر باعث نشده که متعهدله اساساً از تمام نفعی که او قصد داشته از قرارداد دریافت کند، محروم شود»^[۱۶۰]. این نظر وجود دارد که در حالت عادی، منافع متعهدله باید نسبت به منافع متعهد سنگینی کند و ‌بنابرین‏ راه حلی که برای متعهدله مطلوب تر باشد انتخاب شود که به نظر می‌رسد معیار آن، مدت زمان معقول می‌باشد. برای کاستن از عدم اطمینانی که ممکن است در نتیجه استفاده از چنین مفهوم انعطاف پذیری ایجاد شود، باید گفت این رژیم بیشترین تأثیر را جایی دارد که متعهدله موظف است قبل از اینکه حق درخواست ضمانت اجراهای دیگر را داشته باشد، مهلتی اضافی برای اجرای قرارداد تعیین کند.

بند سوم: وحدت مطلوب و تعدد مطلوب در اصول یونیدوغوا و حق متعهد به اصلاح

در اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی به صراحت از وحدت مطلوب، شرایط و ویژگی های آن و تأثیر آن بر حق اصلاح متعهد بحثی به میان نیامده و اصولاً این اصطلاح در این اصول به کار نرفته است، اما با جستجو و تدقیق در مواد مختلف آن می توان چارچوبی را برای آن مشخص کرد. در ماده ۴-۱-۷، اصل کلیِ حق متعهد به اصلاح پذیرفته شده است و با این عبارت که « طرف مسئول عدم اجرا می‌تواند به هزینه خود، هر گونه عدم اجرایی را جبران کند»، بر این موضوع به عنوان یک اصل صحه گذاشته است. در ادامه، در برخی از بندهای این ماده به شرایطی اشاره شده است که هم می‌تواند تعریفی از وحدت مطلوب را به دست دهد و هم شرایط و مختصات آن را مشخص نماید. در بند «ب» این ماده آمده است که «اقدام جبرانی مذبور در اوضاع و احوال مورد نظر مناسب باشد». عبارت اوضاع و احوال در اینجا بیش از هر چیز به اوضاع و احوال و شرایط متعهدله بر می‌گردد، ‌به این معنا که انجام تعهد در خارج از موعد مقرر و با توجه به هدفی که منعهدله از انعقاد قرارداد داشته است باز هم برای وی مطلوبیت داشته باشد و بتواند همچنان نفعی را به او برساند، که این همان تعدد مطلوب است.

از سوی دیگر در بند «ج» بیان می‌دارد که «طرف زیان دیده نفع مشروعی در رد اقدام جبرانی مذبور نداشته باشد»، ‌به این معنی که اگر رد اجرای اصلاحی از سوی متعهد هیچ نفع مشروعی را به متعهد له نرساند یا ضرری را از وی دفع نسازد، وی نمی تواند مانع حق اصلاح متعهد گردد. با جمع این بند و بند «ب» می توان چنین نتیجه گرفت که مطابق اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی اگر اقدام جبرانی مناسب اوضاع و احوال نباشد و متعهدله نیز در رد اقدام اصلاحی نفع مشروع داشته باشد، در نتیجه در اجرای قرارداد وحدت مطلوب وجود دارد و در نتیجه متعهد قرارداد شانسی برای اصلاح و جبران عدم اجرا یا اجرای ناقص تعهد ندارد.

بند چهارم: وحدت مطلوب و تعدد مطلوب در اصول اروپایی و حق متعهد به اصلاح

• هزینه های پاراکلینیکی به ترتیب زیر قابل پوشش هستند:

هزینه های سونوگرافی، ماموگرافی، رادیوتراپی ، انواع اسکن، انواع سیتی اسکن، انواع اندوسکوپی، ام آرآی، اکوکاردیوگرافی با سقف حداکثر ۱۰ درصد تعهد پایه سالیانه برای هر بیمه شده با نرخ حق بیمه ای معادل ۶/۱ در هزار مبلغ تعهد شده در این مورد برای هر نفر قابل بیمه شدن است.

هزینه های مربوط به رفع عیوب انکساری چشم، حداکثر تا مبلغ پنج میلیون ریال با مبلغ حق بیمه ماهانه ۱ در هزار مبلغ تعهد پذیرفته شده قابل بیمه شدن است.

هزینه تهیه اعضای طبیعی بدن (صرفا برای ‌گروه‌های بالای ۱۰ هزار نفر) حداکثر به میزان تعهد پایه سالیانه با نرخ حق بیمه ای معادل ۰۵/۰ در هزار مبلغ تعهد شده در این مورد برای هر نفر قابل بیمه شدن است.

۲-۱-۷- خصوصیات بیمه های گروهی

خصوصیات بیمه های گروهی عباتند از:

1. صدور گروهی

معمولا در موارد گروهی ، هیچ مدرکی فردی بر قابلیت بیمه، مورد نیاز نیست و میزان منافع می‌تواند قابل توجه باشد. بیمه گروهی معمولا ارتباطی با سلامت هیج فرد خاصی ندارد. به جای آن، گروهی از افراد ارزیابی می‌شوند و چیزی که مهم تر است توده ای از چنین گروه هایی از افراد است که نرخ قابل پیش‌بینی مشحصی از بیماری را به دست خواهد داد. در بیمه گروهی ، چند نکته باید مورد توجه قرار گیرد که اولین مورد، اتفاقی بودن برای گروه است. یعنی اعضای گروه باید به منظورهای دیگر جز کسب پوشش بیمه ای ، دور هم جمع شده باشند. دومین ویژگی، جاری بودن افراد در میان گروه است. بین معنی که باید جریان مداوم و یک نواختی از افراد از طریق گروه وجود داشته که شامل جریانی از ورود افراد جوان و جدید به گروه و جریانی از خروج افراد بیمار و مسن از گروه باشد. بعضی از کارفرمایان، آزمایشات پزشکی بیش از استخدام را ‌در مورد کارکنان خود اعمال می‌کنند که تمهیدی برای غربال کردن کارکنان به شمار می رود. سومین نکته ، اداره اتوماتیک منافع در بیمه گروهی است. معمولا بیمه گروهی بر یک اساس اتوماتیک به منظور بررسی میزان منافع افراد، ورای کنترل کارفرمایان تأکید دارد. توجه ‌به این نکته ضروری است که افراد با وضع سلامتی نامساعد، تمایل زیادی به بیمه شدن دارند و افراد تندرست ممکن است تمایل به انتخاب کمترین پوشش را داشته باشند. چهارمین ویژگی، مشارکت هزینه ای شخص ثالث است و ‌به این معنا است که بخشی از هزینه یک طرح گروهی را معمولا کارفرما یا اشخاص ثالث دیگری نظیر یک اتحادیه ی کاری و یا شرکت بازرگانی پرداخت می‌کند.

1. قرارداد اصلی

این خصوص که خاص بیمه های گروهی است، استفاده از یک قرارداد اصلی ، به جای بیمه های فردی است. چنین گواهینامه هایی،مدرک فرد بیمه شده از پوشش بیمه ای هستند. قرار داد اصلی ، یک مدرک است که به تفصیل، روابط قراردادی بین دارنده بیمه نامه گروهی و شرکت بیمه را تنظیم می‌کند. در بیمه های گروهی ، کارفرما، بیمه گر، کارمند و ذی نفعان مطرح هستند که روابط خاصی بین آن ها حاکم است و به موارد جالبی که خاص بیمه گروهی است می‌ انجامد.

1. هزینه ی پایین

بیمه گروهی اساس حمایتی با هزینه ی پایین است. ماهیت بیمه گروهی، استفاده روش های توزیع و اداره انبوه را امکان پذیر می‌کند که موجب صرفه جویی هایی در عملیات بیمه گروهی می شود که در بیمه فردی وجود ندارد. چنین صرفه جویی هایی در موارد گسترده تر از اهمیت بیشتری برخوردارند. در ‌گروه‌های کوچک، هزینه های اداری واحد می‌تواند به طور قابل تصوری به بیمه های فردی نزدیک باشد. مکانیزم های جمع‌ آوری حق بیمه ، پیچیدگی های کمتری دارند و به دلیل طبیعت انتخاب گروهی ، هزینه معاینات پزشکی و گزارش ها به حداقل می‌رسند.

1. قابلیت انعطاف

قراردادهای گروهی از الگوی خاصی پیروی می‌کنند و موارد استاندارد و مشخصی را شامل می‌شوند و به طور معمول این گونه قراردادها به طور قابل ملاحظه ای ف انعطاف پذیری بیشتری نسبت به قراردادهای فردی دارند. البته درجه انعطاف پذیری، تابعی از اندازه گروه مربوط است. برنامه بیمه گروهی معمولا بخشی از برنامه رفاهی کارکنان است و در اکثر موارد، می توان قرارداد را به منظور دستیابی به اهداف صاحب بیمه طرح ریزی کرد، البته تا زمانی که تقاضاهدف مستلزم رویه های اداری پیچیده نباشد.

1. نرخ گذاری تجربی

در بیمه گروهی، حق بیمه ها، اغلب تابع نرخ گذاری تجربی هستند. نرخ تجربی بعضی بیمه گران بر اساس طبقه یا نوع صنعت یا حتی نوع قرارداد است. این نکته که یک گروه به اندازه ی کافی برای ترخ گذاری تجربی، واجد شرایط است از شرکتی به شرکت دیگر و بر اساس تجربه بیمه گران متفاوت است.

۲-۱-۸ نحوه ی خسارت در ایران

نحوه ی خسارت در ایران به دو صورت است:

پرداخت مستقیم: در این روش، بیمه شده قبل از اقدام به درمان برای دریافت معرفی نامه به شرکت بیمه مراجعه می‌کند و یک سری مدارک، مثل گواهی پزشک مبنی بر نوع بیماری ، کپی دفترچه بیمه خدمات درمانی یا تامین اجتماعی، کپی شناسنامه، کپی کارت و … را به شرکت بیمه تحویل می‌دهد، مدارک در کامپیوتر ثبت می شود و سپس معرفی نامه جهت درمان صادر می شود.

1. 1. انگیزش منفی: شامل فقدان یا از دست دادن علاقه به فعالیت‌هایی که فرد معمولاً آن ها را ترجیح می داده و افکار خودکشی

1. 1. تغییرات رفتاری: معمولاً شامل کاهش در نرخ انجام کارها و فعالیت‌های رفتاری عادی فرد.

1. تغییرات نباتی: معمولاً شامل بی خوابی، کاهش اشتها و از دست دادن علاقه به فعالیت‌های جنسی.

اضطراب و معلمان؛

تحقیقات مختلف روان شناسان این واقعیت را نشان داده است که اضطراب در حافظه و یادگیری یک معلم اثر منفی دارد. در صورتی که منشأ اضطراب معلمان شناخته نشود و برای جلوگیری از آن اقدامات مفید و مؤثری انجام نگیرد، و بدتر آنکه بر شدت آن نیز افزوده گردد، ممکن است مرحله ای فرا رسد که معلم گرفتار نوعی روان نژندی یا نوروز اضطراب شود.

نوروز اضطراب یکی از شایعترین ناراحتی ها و کسالتهای روانی است که معلمان بیش از کسانی که مسئولیت تصمیم گیری و آموزشی ندارند به آن گرفتار می‌شوند.

معلمی که ‌به این عارضه گرفتار آمده است گاه در منزل و یا در محیط‌های عمومی یا در کلاس درس دچار حملات اضطرابی می شود و به طور کلی شایعترین اختلالی است که شخصیت سالم و بارور یک معلم را با مشکل مواجه می‌سازد و غالباً حملات اضطرابی قبل یا بعد از یک دوره افسردگی مشاهده می شود.

علائم نوروز اضطراب:^[۱۲]

1. 1. طپش قلب؛

1. 1. خستگی زودرس؛

1. 1. احساس تنگی تنفس؛

1. 1. عصبانیت؛

1. 1. درد قفسه صدری؛

1. 1. آه کشیدن؛

1. 1. سرگیجه؛

1. 1. احساس از حال رفتن؛

1. 1. نگرانی؛

1. 1. سر درد؛

1. 1. لرزش اندامها؛

1. 1. ناراحتی از تنفس؛

1. 1. بیخوابی؛

1. 1. اندوه؛

1. 1. لرزش عمومی بدن؛

1. 1. خستگی مداوم؛

1. 1. عرق کردن؛

1. 1. ترس از مرگ؛

1. 1. احساس خفگی؛

1. 1. سکته قلبی؛

1. 1. لرز عصبی؛

1. 1. تکرار ادرار؛

1. قی و اسهال و در مواردی نیز فلج و کوری.

ویژگی های کسانی که دارای بهداشت روانی خوبی هستند.^[۱۳]

1. 1. درباره خویشتن احساس آسودگی دارند؛

      • • هیجانهایشان بر آنان فرمان نمی رانند. یعنی بیم و خشم، عشق، رشک، گناه، تشویشهایشان، تلخ کامیهای زندگی را بی آنکه پریشان شوند می‌پذیرند؛
      • • توانایی‌های خود را نه دست کم می گیرند و نه بیش از اندازه؛
      • • ‌کاستی‌های خود را می‌پذیرند؛
      • • احترام به خود را پاس می دارند؛
      • • احساس می‌کنند که با بیشتر اوضاعی که پیش می‌آید توانایی رویارویی دارند؛
      • از خوشیهای ساده روزانه خشنودی برمی گیرند.

1. درباره دیگران نیک احساس می‌کنند؛

   • • می‌توانند به دیگران مهر بورزند و سودهای آنان را در نظر بگیرند؛
   • • با دیگران چنان پیوندهای شخصی پدید می آورند که خشنودی بخش و پایدار می‌باشند؛
   • • از خود توقع دارند که دیگران را دوست بدارند و به آنان اعتماد بورزند و اطمینان دارند که دیگران آنان را دوست خواهند داشت و به آنان اعتماد خواهند کرد؛
   • • به تفاوت‌های بسیاری که از میان مردم می‌یابند احترام می‌گذارند؛
   • • دیگران را به زور به کاری وانمی دارند و به دیگران اجازه نمی دهند که آنان را بزور بکاری وادارند؛
   • • می‌توانند احساس کنند که جزئی از گروه هستند؛
   • • در برابر همسایگان و دیگران احساس مسئولیت می‌کنند؛
   • • برای ‌پاسخ‌گویی‌ به درخواستهای زندگی توانا هستند؛
   • • دشواریهایشان را، که پدید می‌آیند چاره جویی می‌کنند؛
   • • مسئولیت هایشان را می‌پذیرند؛
   • • هرگاه شدنی باشد پیرامون خویش را شکل می بخشند و هرگاه بایسته باشد با آن سازگار می‌شوند؛
   • • برای آینده برنامه می ریزند. ولی از آینده نمی هراسند؛
   • • تجربه ها و اندیشه‌های تازه را خوش می دارند؛
   • • از ظرفیت های طبیعی خود بهره گیری می‌کنند؛
   • • برای خویش ‌هدف‌های‌ واقع بینانه پدید می آورند؛
   • • می‌توانند برای خود بیندیشند و تصمیمات خود را بگیرند؛
   • و در کاری که می‌کنند بهترین کوشندگی را به کار و از انجام دادن آن خشنودی به دست آورند.

دلایل اهمیت موضوع فشار شغلی؛

امروزه فشار شغلی به عنوان یکی از موضوعات مهم مطالعه درباره رفتار سازمانی مطرح می‌باشد و به دلایلی چند در اقدامات مربوط به مدیریت نیروی انسانی راه پیدا ‌کرده‌است از جمله می توان به دلایل زیر اشاره نمود:

1. 1. چون فشار شغلی می‌تواند برای کارکنان و به ویژه معلمان اثرات مخرب فیزیولوژیکی و روان شناختی داشته باشد این پدیده در تندرستی آنان اثر سوء می‌گذارد و نقش آن ها را در اثربخشی سازمان کاهش می‌دهد.

1. 1. اهمیت حیاتی بررسی فشار شغلی تنها به خاطر رنج و ناراحتی شدید جسمانی و روانی برای افراد به وجود می آورد نیست بلکه ‌به این دلیل است که حتی به صورت غیرمستقیم و به میزان قابل توجهی به مشکلات اجتماعی و اقتصادی جوامع امروز مربوط می شود.

1. با کنترل فشارهای شغلی اخلالگر در کنش انسان‌ها، می توان سازمان‌ها را به نحو مؤثرتر اداره کرد.

پیشینه تحقیق در ایران:

بررسی تحقیقات گذشته و تحلیل آنچه که به طور مستقیم و تا حدودی غیرمستقیم به موضوع ارتباط دارد ضروری به نظر می‌رسد، چرا که پس از مطالعه نظری و ارتباط آن با پژوهش‌های حاضر دید وسیعی به خواننده می‌دهد و همچنین با پژوهش‌های قبلی و ارتباط آن با حیطه موضوع مورد مطالعه آشنا گردد.

در اکثر تحقیقات که بر روی فشار روانی انجام گرفته بیشتر حول محور منابع فشار و رابطه آن با بیماری‌های جسمی و اختلالات روانی تنی صورت گرفته بجز تعداد محدودی که در زمینه (ارتباط فشار روانی با عملکرد کارکنان) تحقیق شده مابقی جزء دسته اول قرار می‌گیرد. لذا در بررسی‌ها و مرور تحقیقات گذشته ضمن ارائه نتایج تحقیق با موضوع حاضر به تعدادی از مطالعات و تحقیقات مرتبط با فشار روانی اشاره شده است:

1. 1. ابطحی و الوانی (۱۳۷۱) در تحقیقی تحت عنوان «بررسی فشارهای روانی مدیران در بخش صنعت» وجود فشار روانی در محیط کار را مورد تأیید قرار داده‌اند همچنین نتایج حاکی از آن است که اکثر مدیران بخش صنعت، محیط کار را (۵۷%) باعث ایجاد فشار روانی دانسته اند و سپس محیط اجتماعی (۲۳%) و محیط خانواده (۱۷%) را عامل استرس معرفی کرده‌اند.

1. 1. در تحقیق دیگر از دکتر ابطحی، علل فشار روانی را عوامل شخصی، خانوادگی و اقتصادی، کاری و اجتماعی و فرهنگی تقسیم نموده اند و هر یک از آن ها را بترتیب اولویت بندی کرده‌اند.

ادراکات اعتباری را می توان حلقه واسطه بین نقص که در انسان به عنوان یک واقعیت دیده می شود و حقیقت کمال که انسان برای آن آفریده شده است، در نظر گرفت. علامه طباطبایی ادراکات اعتباری را در همه افعال جاری کرده و معتقد است هیچ فعلی از دایره اعتبار خارج نیست لذا می فرماید: اعتبار وجوب ، اعتباری است عمومی که هیچ فعلی از وی استغنا ندارد، پس هر فعلی که از فاعلی صادر می شود، با اعتقاد وجوب صادر می شود. (طباطبایی به نقل از رمضانی۱۳۸۳)

برای دلیل ادعای خود در ابتدا این نکته را یادآور می شود:

اراده بدون علم به کمال، که همان کمال بودن شئ معلوم برای فاعل باشد به تعلق علم به اینکه فعل مورد نظر واجب است_ تحقق نمی یابد. پس هیچ فعلی نیست مگر از نیت وجوب.(همان)

دلیل دیگری که ایشان ذکر ‌کرده‌است این است که گرچه موارد کارهای خطا و گناه ناقض این کلیت می‌باشد، اما در تحلیل می توان آن را دلیل و مؤید چنین اعتباری دانست. زیرا وقتی ‌به این ها گفته شود چرا چنین کردید؟ در پاسخ به عنوان عذرو پوزش می‌گویند: چاره ای نداشتیم. روشن است مفهوم پوزششان این است که وجوب فعل مقید به عدم تحقق عذر بوده یعنی فعل در صورت تحقق عذر وجوب نداشته است و با اعتقاد وجوب انجام گرفته است. (همان)

۲-۴-۴-۳حسن و قبح

سابقه بحث حسن وقبح را می توان از زمان فلاسفه یونان مشاهده کرد. ‌آنان که وجود خدا را باور داشتند ولی معتقد به آئین و دین خاصی نبودند، عقل را تنها معیار حسن و قبح اعمال می‌دانستند. برخی متکلمان اسلامی نیز بررسی های اخلاقی خود را بر مبنای عقل می سنجیدندو فعل خدا را هم بر همین اساس بنا می داشتند.

در میان آرای فلاسفه غرب ‌در مورد ملاک نیکی و زشتی و ارزشی بودن و یا ضد ارزشی بودن فعل اختلافات زیادی به چشم می‌خورد. برخی مانند اپیکور ملاک خوبی و بدی اعمال را در لذت می دانند، برخی دیگر هوس ها و خواسته های فردی را ملاک و معیار قرار می‌دهند، بعضی مانند نیچه موافقت با تمایلات و غرایز حیوانی را حسن و منافرت با آن را قبیح و زشت می پنداشتند. در میان فلاسفه غرب کانت قانون اخلاقی را بر مبنای عقل پذیرفته ومعتقد است آنچه با عقل عملی منطبق باشد اخلاقی و حسن است. ‌در مورد کانت و نظرات او در این باب در بخش پیش مفصل بحث شده است.

اموتویست های جدید(تجربیون عاطفی جدید) مبدأ احکام اخلاقی و معیار حسن و قبح را عاطفه می دانند و عده ای هم مانند روسو وجدان اخلاقی را راهنمای مطمئن در این راه می داندو…

علامه طباطبایی ره حسن و قبح را دو صفت اعتباری که زائیده اعتبار و وجوبند می شمارد و می فرمایند:

اعتبار دیگری که میتوان گفت زائیده بلافصل اعتبار وجود عام می‌باشد، اعتبار حسن و قبح است… تردید نیست که ما بسیاری از حوادث طبیعی را دوست داریم و چون خوب می‌دانیم دوست داریم و حوادث دیگری را دشمن داریم و چون بد می‌دانیم دشمن می داریم. .. ولی پس از تأمل نمی توان خوبی و بدی آن ها را مطلق انگاشته و به آن واقعیت مطلق داد، زیرا می بینیم جانوران دیگر نیز هستند که روش آن ها به خلاف روش ما می‌باشد..پس باید گفت دو صفت خوبی و بدی که خواص طبیعی حسن پیش ما دارند نسبی بوده و مثلا مربوط به کیفیت ترکیب سلسله اعصاب یا مغز ما می‌باشند.( طباطبایی، به نقل از رمضانی،۱۳۸۷)

در جای دیگر ایشان بیان می دارند:

«بعضى دیگر از افعال، حسن‏ و قبحش دائمى نیست، بلکه به حسب اختلاف احوال و اوقات و مکان‏ها و مجتمعات مختلف مى‏شود مانند: خنده و مزاح که نزد دوستان همقطار خوب و نزد بزرگان بد است، در مجالس سرور و جشن‏ها خوب و در مجالس ماتم و عزا و مساجد و معابد زشت است و زنا و میخوارگى که در مجتمع غربى خوب و در مجتمع اسلامى زشت است.» (طباطبایی ج‏۵ ،۱۳۷۴: ۱۱)

همچنین ‌در مورد وجودی بودن حسن و عدمی بودن قبح می نویسد:

حسن‏ همواره امرى است وجودى و قبح امرى است عدمى و عبارت است از نبودن و یا نداشتن موجود آن صفت و حالتى را که ملایم طبع و موافق آرزویش است، و گر نه خود موجود و یا فعل با قطع نظر از موافقت و مخالفت مذکور نه حسن‏ است و نه قبح، بلکه فقط (خودش) مى‏باشد. مثلا زلزله و سیل ویرانگر وقتى در سرزمین مردمى روى مى‏دهد، براى خود آن مردم زشت و بد و قبیح هستند ولى براى دشمنان آن مردم نعمت و حسن و خوب مى‏باشند و در نظر دین نیز هر بلاى عمومى که بر سر دشمنان دین و مفسدین و فجار و طاغیان بیاید سراء و نعمت و خوب است و همان بلا اگر بر سر امت مسلمان و مؤمن و مردم صالح بیاید، ضراء و نقمت و بد است . (همان: ۱۲)

از بیانات مختلف علامه در باب خوبی و بدی و یا حسن و قبح می توان چند نتیجه گرفت:

۱٫ چون خوبی و بدی نسبت به افراد فرق می‌کند پس این دلیل برای اثبات نسبی بودن حسن و قبح کافی است.

۲٫ گاهی فعل واحد متصف به حسن و در عین حال با همان شرایط متصف به قبح می شود، پس حسن و قبح باید اموری اعتباری و غیر واقعی باشند.( رمضانی،۱۳۸۷: ۳۰۹)

۳٫ «نکته دیگر در باب دوام و عدم دوام اصول اخلاقی است که مربوط است با ملائمت و عدم ملائمت با اهداف ‌و سعادت و کمال. برخی از این اصول دائمی اند مانند “عدالت خوب است” و “ظلم بد است” چرا که پیوسته در تلائم یا عدم تلائم با سعادت و کمال انسان هستند.

۴٫ انسان‌ها دارای احکام مطلق و بادوام هستند و اختلافات مربوط به مصادیق این احکام است».(امید، ۱۳۸۱)

۵٫ آنچه که مصداق کمال باشد “حسن” شمرده می شود و هر آنچه که مصداق نقص باشد”قبیح” به حساب می‌آید. »(رمضانی،۱۳۸۷: ۳۰۱)

۶٫ حسن‏ همواره امرى است وجودى و قبح امرى است عدمى.

۲-۴-۴-۴ رابطه دین و اخلاق

پیش از هرچیز لازم است تعریف این دو اژه یعنی دین و اخلاق را از نظر علامه طباطبایی مورد بررسی و بازبینی قرار دهیم.ایشان در تعریف دین چنین می نویسد:

1. 1. ۱-Simpson ↑

1. 1. ۲- Seculr Ethics ↑

1. 1. ۳-Teleological ↑

1. 1. ۴-Deontological ↑

1. 1. ۵-virtue ↑

1. 1. در لاتین Eudaimoniaو در انگلیسی Happiness ↑

1. 1. ۷-Immanuel Kant ↑

1. 1. ۸-Ren Descartes ↑

1. 1. ۹-John Locke ↑

1. 1. ۱۰-George Berekeley ↑

1. 1. ۱۱-David Hume ↑

ب ) پژوهش های خارجی اضطراب

هالیون ^[۸۱]و روسکیو ^[۸۲]( ۲۰۱۱ ) در پژوهشی فرا تحلیل با عنوان « اثر اصلاحات تعصب شناختی بر اضطراب و افسردگی » که در دانشگاه پنسیلوانیا انجام شده است نتیجه گرفتند که اصلاحات تعصب شناختی(^[۸۳] CBM ) تاثیر متوسطی بر تعصب و تاثیری قوی بر تفسیر و نگرش تعصبی داشته است . این تحقیقات نشان داد که درمان CBM تاثیر کمی بر اضطراب و افسردگی داشته است. در بررسی های جداگانه مشخص شد CBM بر اضطراب مؤثر تر بوده است.

هافمن^[۸۴] ، سوایر^[۸۵] ، ویت^[۸۶] و اوه^[۸۷] ( ۲۰۱۰ ) در پژوهشی فراتحلیل با عنوان ” تاثیر درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب و افسردگی ” که در آمریکا انجام شده است نتیجه گرفتند که در مان مبتنی بر ذهن آگاهی ۶۸% ( تاثیر متوسط ) بر اضطراب مؤثر بوده است . این نتیجه در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی و خلقی ۹۹% و ۹۵% ( تاثیر زیاد ) بوده است که این تاثیر قوی به سال نشر یا تعداد جلسات و جلسات پیگیری ارتباطی نداشته است

لیردان ، لین فلدنر و هیوارد ( ۲۰۰۹ ) در پژوهشی با عنوان « نقد ادبیات تجربی در رابطه با اضطراب و بلوغ » که در گروه روانشناسی دانشگاه آرکانزاس انجام شده است نتیجه گرفتند که در میان دختران بین بلوغ زودرس و نمره اضطراب بالا رابطه وجود دارد اما ‌در مورد تاثیر بلوغ زودرسبر اضطراب یا تاثیر اضطراب بر بلوغ زودرس اطلاعاتی به دست نیامده. همچنین در رابطه با تاثیر هورمون ها بر اضطراب زمان بلوغ در دختران اقدامات خاصی صورت نگرفته است.

فصل سوم

روش پژوهش

جامعه آماری

جامعه آماری پژوهش حاضر دانش آموزان پایه پنجم و ششم دبستان شهرستان قدس بوده است.

نمونه ها و روش نمونه گیری

نمونه پژوهش حاضر تعداد ۳۰ نفر از دانش آموزان مدارس ابتدایی شهرستان قدس بوده است که به روش تصادفی خوشه ای انتخاب شده اند ‌به این صورت که محقق پس از مراجعه به اداره آموزش و پرورش ، لیستی از مدارس ابتدایی موجود در این شهرستان را تهیه کرد سپس به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای مدرسه ی مورد نظر( دبستان زینب ۲ ) انتخاب شد. در مرحله بعد از بین لیست اعضای کلاس های پنجم و ششم این دبستان تعداد ۴۰ نفر( ۱۰ نفر بیشتر از تعداد مورد نظر انتخاب شد تا مسئله ریزش احتمالی افراد جبران شود) به صورت منظم انتخاب شد. ‌به این صورت که لیست تمام دانش آموزان پایه پنجم و ششم مدرسه در اختیار محقق قرار گرفت و محقق با روش نمونه گیری منظم تعداد ۴۰ دانش آموز را از مجموع ‌لیست‌ها انتخاب کرد. در گام سوم اعضای لیست ۴۰نفره به روش تصادفی ساده ( با روش قرعه کشی ) دردو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. در این پژوهش میانگین سنی مادران دانش آموزان گروه نمونه ۳۰ سال ، میانگین تحصیلات آن ها سیکل و بود.

طرح پژوهش

طرح پژوهش حاضر از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل می‌باشد . در این طرح آزمودنی ها به صورت تصادفی انتخاب شده و باز به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش جایگزینی می‌شوند. سپس قبل از اجرای متغیر مستقل ( X ) آزمودنی های انتخاب شده در هر دو گروه به وسیله پیش آزمون مورد اندازه گیری قرار می گیرند. نقش پیش آزمون در این طرح ، اعمال کنترل و مقایسه است. یعنی نشانگر این است که تغییرات ایجاد شده ناشی از اعمال متغیر مستقل بوده نه عوامل دیگر. نگاره طرح پیش آزمون _ پس آزمون با گروه کنترل به صورت زیر می‌باشد:

RG1 T1 X T2

RG2 T1 __ T2

خلاصه شیوه ی اجرای آموزش تربیت جنسی به مادران

در گام نخست با هماهنگی مسئولین مدرسه پیش تست ( پرسش نامه اضطراب استرنبرگ ) بر روی تمام ۴۰ نفر اجرا شد.. بعد از جمع‌ آوری پرسش نامه ها به دانش آموزان گروه آزمایش ( ۲۰نفر ) دعوت نامه های برای شرکت مادران در کلاس آموزشی داده شد. در سپس ۶ جلسه ی هفتگی آموزش تربیت جنسی به مادران طی ۶ هفته در روزهای دوشنبه در مدرسه اجرا شد. شرح کامل جلسات اجرا شده در پیوست این پژوهش آورده شده است . حضور مادران در جلسه اول ۱۸ نفر و در جلسات دوم تا ششم ۱۶ نفر بود.یک هفته پس از آخرین جلسه آموزش ، با هماهنگی با مسئولین مدرسه از ۴۰ دانش آموز پس تست گرفته شد. خلاصه کوتاه از برنامه آموزشی به شرح جدول ذیل بوده است:

جلسه
موضوع
هدف کلی
اهداف جزیی
زمان

اول

آموزش لزوم پرداختن به تربیت جنسی با تأکید بر اهداف تربیت جنسی در سن بلوغ در روانشناسی و توضیح دیدگاه دین اسلام در بحث تربیت جنسی

آشنایی اعضا

مؤلفه‌ های بلوغ تغییرات جنسی

معرفی اعضا

آشنایی با تربیت جنسی و اهداف آن

دیدگاه های اسلام ‌در مورد تربیت جنسی

۱:۳۰

دوم

آموزش تغییرات جسمی و روانی دوره بلوغ ‌بر اساس اصول روانشناسی رشد دوره نوجوانی

آموزش تغییرات جسمی و روانی دوره بلوغ

آموزش تغییرات فیزیکی دوره بلوغ در دختران

آموزش تغییرات روانی دوره بلوغ در دختران

۱:۳۰

سوم

آموزش روش های صحیح برقراری ارتباط با نوجوان با توجه به ویژگی‌های روانی این دوره بر اساس اصول روانشناسی رشد

آموزش نحوه صحیح ارتباط با نوجوانان

آموزش نحوه صحیح مواجهه با تغییرات جسمی دختران در دوره بلوغ

آموزش نحوه صحیح مواجهه با تغییرات روانی دختران در دوره بلوغ

آموزش نحوه صحیح مواجهه با تغییرات رفتاری دختران در دوره بلوغ

۱:۳۰

چهارم

آموزش بهداشت جنسی در دوره بلوغ

آموزش بهداشت جنسی و پیشگیری از انواع مشکلات ناشی از تغییرات بلوغ

آموزش بهداشت دوره قاعدگی

آموزش تغذیه صحیح دوره بلوغ

آموزش ورزش برای کاهش مشکلات تغییرات دوره بلوغ

۱:۳۰

پنجم

آموزش چگونگی گفتگو با نوجوان در خصوص عشق و هیجانات

آموزش مفهوم عشق و عشق ورزی در دوره نوجوانی

آموزش لزوم پرداختن به عشق و عشق ورزی

آموزش توضیح عشق و شیوه های صحیح عشق ورزی به دختران توسط مادران

۱:۳۰

ششم

جمع بندی و پرسش و پاسخ

جمع بندی مباحث و ارزیابی میزان سودمندی جلسات برای مادران

۱:۳۰

زمان و مکان برگزاری جلسات آموزشی

زمان جلسات آموزشی از تاریخ ۲۴/۰۱/۱۳۹۴ به صورت هفته ای یک جلسه در روز های دوشنبه بود که آموزش به مدت ۹۰ دقیقه در نمازخانه مدرسه اجرا می شد. به دلیل اینکه مدرسه دوشیفت بود و شیفهای چرخشی داشت ، در هفته هایی که مدرسه شیفت صبح بود آموزش رأس ساعت ۱۰:۳۰ الی ۱۲ و در هفته هایی که مدرسه شیفت عصر بود آموزش رأس ساعت ۱۵ الی ۱۶:۳۰ برگزار شد. مکان جلسات آموزشی نیز نمازخانه مدرسه حضرت زینب واقع در شهرستان قدس بود که به دلیل داشتن ویدئو پروجکشن و فضا برای بازی کودکانی که همراه مادر ها در کلاس حاضر بودند فضای مناسبی بود ، البته دو جلسه به دلیل وجود برنامه های خاصی در نمازخانه کلاس آموزشی در یکی از کلاس های هوشمند مدرسه برگزار شد.

ابزار پژوهش