۱ – تعمیرات سه بار صورت گرفته باشد و نقص باقی باشد.

۲ – در مواردی که نقص مربوط به ایمنی بوده و احتمال صدمه جسمی یا جانی رود پس از یک بار تعمیر نقص برطرف نشده است.

۳ – خودرو بیش از یک ماه به دلیل تعمیرات غیرقابل استفاده شود.

من حیث المجموع جبران خسارت از طریق دادن معادل توسط خودروساز مطابق ماده ۴ قانون مذبور به دو شیوه دادن مثل و یا پرداخت قیمت ممکن می‌باشد که بسته به نظر مصرف کننده و توافق با خودروساز است.از فحوای ماده ۴ بر می‌آید که در صورت وقوع شرایط فوق نظر مصرف کننده خودرو صائب بوده و خودروساز مکلف است ‌بر اساس درخواست وی خسارت را جبران نماید.

۳-۴-۲- مرجع تعیین خسارت

مرجع تعیین خسارت در هر اختلاف و یا دعوایی دادگاه صالحه است چرا که در جامعه مدنی هیچ کس نمی تواند داور عمل خویش باشد.اصل‏ یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی اذعان دارد: مرجع رسمی‏ تظلمات‏ و شکایات‏، دادگستری‏ است‏.لذا در صورت اختلاف میان مصرف کننده (زیان‌دیده) و تولیدکننده خودرو(عامل زیان) تعیین خسارت بر عهده دادگاه صالح است.

تبصره ۲ ماده ۳ قانون حمایت از مصرف کنندگان خودرو مرجع صالح در رسیدگی به اختلافات میان آن دو را مشخص نموده است بر این اساس هیاتی متشکل از نماینده عرضه کننده خودرو ، کارشناس رسمی و کارشناس نیروی انتظامی و به ریاست کارشناس رسمی دادگستری و بر مبنای اکثریت آرای به اختلافات موجود میان عرضه کننده و مصرف کننده خودرو رسیدگی می‌کنند.تعیین خسارت خودرو یکی از مهم ترین اختلافات مطروحه می‌باشد که هیئت حل اختلاف مذبور صلاحیت رسیدگی به آن را دارد.اما هر یک از طرفین در صورت اعتراض به رأی‌ صادره می‌توانند به دادگاه صالحه رجوع کنند.همان گونه که در مباحث پیشین نیز ذکر کردیم به نظر می­رسد دادگاه صالح دیوان عدالت اداری است.(استناد به شق ۲ از ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲) اما در صورت تأیید دیوان بر ورود خسارت، تعیین میزان خسارت برعهده دادگاه های عمومی می­ باشد.(تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان)

اما ترکیب هیئت حل اختلاف قابل انتقاد به نظر می‌رسد.با توجه به مبنای اکثریت آرای حضور نماینده عرضه کننده خودرو مغایر با اصول عدالت قضایی و بی طرفی مرجع مذبور می‌باشد و دادرسی عادلانه را تحت الشعاع قرار می‌دهد چرا که یکی از اعضا که دارای رأی‌ برابر با دو عضو دیگر بوده و این امر نمی تواند ضامن بی طرفی و استقلال هیئت حل اختلاف مذبور باشد.لذا پیشنهاد ما جهت تامین بهتر حقوق مصرف کننده این است که ترکیب هیئت حل اختلاف دگرگون شود به طوری که یا نماینده عرضه کننده خودرو حذف و یا حضور بدون حق رأی‌ را داشته باشد و فردی بی طرف از شورای رقابت یا از طرف سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان جایگزین وی شود. و یا چنانچه اصرار بر حفظ وی (نماینده عرضه کننده خودرو) در ترکیب هیئت اختلاف باشد یک نماینده از طرف مصرف کنندگان و یک فرد بی طرف از طرف وزارت صنعت و معدن یا شورای رقابت یا قاضی بازنشسته نیز به هیئت افزوده وتعداد نفرات هیئت به پنج نفر رسیده که مبنای اکثریت رأی‌ اعضا باشد.

۳-۴-۳- تعیین میزان خسارت

اما مسئله ای دیگر که جبران خسارت حائز اهمیت است تاریخ تقویم خسارت است.بدین صورت که آیا روز وقوع خسارت ملاک محاسبه و تعیین میزان خسارت است یا روز صدور حکم و یا اجرای آن؟این موضوع از این جهت در حقوق ایران حائز اهمیت است که اطاله دادرسی از معضلات دادرسی عادلانه بشمار می‌آید.متاسفانه در رسیدگی های قضایی بسیار معمول گردیده و از سویی دیگر نظام اقتصادی نسبتا ناپایدار و تورم موجب کم ارزش شدن پول ملی به طور مداوم شده است.ممکن است این ادعا مطرح گردد که عامل زیان بایست قیمت روز وقوع حادثه را پرداخت کند سقوط ارزش پول و نوسانات بازار سبب خارجی محسوب می‌گردد و قابل انتساب وی نمی باشد.اما در پاسخ بایست به فلسفه مسئولیت مدنی مراجعه کرد.نخستین و ساده ترین فلسفه مسئولیت مدنی جبران خسارت زیان دیده و برقراری شرایطی به مانند قبل از وقوع حادثه می‌باشد.‌بنابرین‏ چنانچه خودرو پژویی در اثر نقص فنی ناشی از عیب تولید تلف شده است صاحب آن بایست با خسارت پرداخت شده بتواند خودرویی دیگر با همان مشخصات خریداری کند.لذا به نظر می‌رسد تعیینخسارت بایست ‌بر اساس قیمت روز صدور حکم تا اجرای حکم ممکن است مدت زمان زیادی طول کشد و مرحله تجدیدنظر و اجرای حکم خود آنقدر زمانبر شود که در نهایت در اثر تکانه های اقتصادی مبلغ تعیین شده کافی نباشد.در پاسخ ‌به این مسئله بایست ذکر کرد که مطابق بند سوم از ماده ۵۰۸ قانون آئین دادرسی مدنی،درخواست ضرر و زیانی که بعد از حکم نخستین به وجود آمده است ادعای جدید محسوب نمی شود و قابل طرح در دادگاه تجدید نظر است. ‌بنابرین‏ زیان‌دیده می ­تواند از دادگاه تجدید نظر درخواست افزایش میزان خسارت و انطباق آن را با وضع جدید نماید.همچنین در مواقع استثنایی دادگاه می‌تواند در حکم خود تجدید نظر کند این امر شامل مواردی است که تعیین عواقب حادثه در زمان حکم به صورت قطعی ممکن نباشد.همانند ماده ۵ قانون مسئولیت مدنی که مقرر می‌دارد:«اگر در موقع صدور حکم ، تعیین عواقب صدمات بدنی به طور دقیق ممکن نباشد،دادگاه از تاریخ صدور حکم تا دو سال حق تجدید نظر نسبت به حکم خواهد داشت.» ضمن آنکه در پاسخ به ادعای اخیر می توان به اصل اعتبار امر قضاوت شده نیز استناد کرد.بدین ترتیب که اگر مبلغ خسارت به طور قطعی در حکم دادگاه تعیین شده باشد ، این موضوع مشمول امر مختوم بوده و تجدید نظر در آن امکان پذیر نیست.همچنین بایست شرایط عامل زیان(پرداخت کننده خسارت)را نیز در نظر گرف و جبران خسارت نبایست موجب عسرت و تنگدستی وی نیز شود.آنچه که بند دوم از ماده ۴ قانون مسئولیت مدنی نیز بدان اشاره ‌کرده‌است.

‌بنابرین‏ می توان گفت که روز صدور حکم قطعی ملاک محاسبه ضرر و زیان می‌باشد.مگر آنکه در موارد کاملاً استثنایی همانند بند دوم از ماده ۵ قانون مسئولیت مدنی لازم به ذکر است که در مواردی که دادگاه به تقسیط زیان حکم می‌دهد بایست جهت پیشگیری از ناچیز شدن مبلغ پرداختی پس از مدتی تدابیر لازم اندیشیده شود.

۳-۵ – مسئولیت مدنی خودروسازان در قبال آلودگی محیط زیست

تغییر نوع زندگی بشر، صنعتی شدن، افزایش جمعیت و دیگر عوامل موجب گردید تا انسان سودجو نه تنها کمتر به محیط زیست و حفظ آن توجه کند، بلکه با سوء استفاده و سوء مصرف از آن به تخریب شدید آن بپردازد. لذا امروزه شاهد آن هستیم که بحران محیط زیستی، حیات انسان‌ها را بخطر انداخته است و آلودگی هوا، سوراخ شدن لایه اوزن، گرم شدن کره زمین و بسیاری معضلات زیست محیط جهان را در معرض خطر جدی قرار داده است. ‌بنابرین‏ اقتضا می­ کند که همگان در حفظ و سالم سازی آن تلاش نمایند.

سپس به مفهوم صمیمیت پرداخته شد و تعاریف مختلف از آن ارائه گردید و نظرات صاحب نظران در این زمینه مطرح شد. و گفته شد که صمیمیت اغلب به عنوان یک فرایند پویا توصیف می شود. صمیمیت احساساتی است که نزدیکی، تعلق و تماس را ایجاد می‌کند و یک نزدیکی، تشابه و روابط شخصی عاشقانه یا هیجانی با شخص دیگر، که مستلزم شناخت و درک عمیق از فرد دیگر می‌باشد. همچنین به بیان افکار و احساساتی است که نشانه تشابه با یکدیگر اشاره دارد. صمیمیت یک فرایند تعاملی است، محور این فرایند آگاهی، فهم، پذیرش، همدلی با هیجانات فرد دیگر، قدرشناسی یا پذیرش دیدگاه منحصر به فرد، فرد دیگر از دنیا‌ است. صمیمیت نیازی اساسی و مهم برای آدمی است، و تنها یک تمایل یا رغبت نیست.

در ادامه به مفهوم دلبستگی و نظریات مطرح در این زمینه پرداخته شد و گفته شد که دلبستگی از مفاهیم مهمی است که در اوان کودکی در افراد شکل می‌گیرد و دید فرد را نسبت به دنیا و اطرافیان از جمله پدر و مادر شکل می‌دهد و تاثیرات آن تا برزگسالی ادامه دارد، علی الخصوص در روابط زناشویی و روابط زوجی متبلور خواهد بود. دلبستگی در معنای کلی به پیوند عاطفی بین افراد اطلاق می‌گردد و در واقع افراد برای ارضای نیازهای عاطفی خود به یکدیگر تکیه می‌کنند. مفهوم دلبستگی در روان شناسی جدید ریشه در کارهای جان بالبی روان پزشک و روان تحلیل گر انگلیسی دارد. همه افراد دلبسته می‌شوند ولی کیفیت این دلبستگی در افراد مختلف متفاوت است. بر پایه طبقه بندی ‌در مورد سبک های دلبستگی نوزاد- مراقبت کننده، هازان و شیور به سبک هایی در روابط محبت آمیز بزرگسالان دست یافتند که با تاریخچه دلبستگی و الگوهای عملی آنان ارتباط دارد. این سبک ها عبارتند از۱ . سبک دلبستگی ایمن،۲٫سبک دلبستگی نا ایمن و۳٫ سبک دلبستگی دوسوگرا. سبک های دلبستگی در طول زمان در نمونه های جمعیت عمومی نسبتاً ثابت هستند. هر چند این عقیده که تجربه های دلبستگی اولیه می‌تواند بر سبک دلبستگی فرد در بزرگسالی تاثیر داشته باشد بحثی نیست. فرضیه های مربوط به منبع و میزان هم پوشی این نوع دلبستگی بحث انگیز می‌باشد. ‌بر اساس سوابق پژوهشی و تجارب کلینیکب شکی نیست الگوهای دلبستگی بزرگسالان ریشه در روابط دلبستگی کودکی دارند.

با توجه به آمار بالای طلاق در جامعه و لزوم حساسیت و توجه بیشتر نسبت ‌به این مسئله، بررسی آن از هر نقطه نظری می‌تواند کمک کننده باشد. نتایج تحقیقات گوناگون نشان داده است که مشکلات روان شناختی و ارتباطی بین زوجین یکی از علل اصلی در بروز این مسئله است. باورهای ارتباطی ناکارآمد زوجین در زندگی مشترک از عواملی هستند که در خیلی از مواقع باعث بروز مشکل و تعارض در رابطه زناشویی می‌شوند. باورهای ارتباطی ناکارآمد گرایشاتی هستند که باعث می‌شوند فرد در ارتباط با همسر خود در زندگی زناشویی به شیوه ای ناکارآمد و غیرمنطقی برخورد کند و باعث بروز مشکلات جدی در ارتباط زوجین با هم دیگر خواهد شد. در این باورها زوجین طبق عقیده و ذهنیت منفی ای که در رابطه زناشویی با همسر خود دارند، رفتار می‌کنند و بسیاری از باورهای ارتباطی ناکارآمد را در رابطه با همسر خود به عنوان واقعیت پذیرقته اند و همین امر باعث به وجود آمدن مشکلات ارتباطی ای بیشر زوجین با همدیگر خواهد شد.

فصل سوم

روش پژوهش

روش پژوهش

روش این پژوهش از نظر هدف توصیفی و از نظر شیوه اندازه گیری داده ها از نوع همبستگی می‌باشد. در این پژوهش باورهای ارتباطی، سبک های دلبستگی و صمیمیت زناشویی در معلمان متاهل شاغل در آموزش و پرورش بررسی می‌شوند و مورد مقایسه قرار می گیرند و هیچ دخل و تصرفی در متغیر های پژوهش انجام نمی گیرد. ‌بنابرین‏ در تحقیق حاضر متغیر ها بدون هیچ گونه دستکاری مطالعه و مورد بررسی قرار می گیرند.

جامعه پژوهش

جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مردان متاهل شاغل در آموزش و پرورش شهر کرمانشاه در سال تحصیلی۹۴-۱۳۹۳ بود، که بر اساس آمار اعلامی اداره آموزش و پرورش کرمانشاه حدود ۱۸۰۰ نفر مرد متاهل در آموزش و پرورش شهر کرمانشاه مشغول به کار هستند.

نمونه و روش نمونه گیری

روش نمونه گیری مورد استفاده در این پژوهش تصادفی خوشه ای چند مرحله ای است، ‌به این صورت ابتداء به اداره آموزش و پرورش مرکزی شهر کرمانشاه مراجعه شد. سپس به روش تصادفی از نواحی سه گانه آموزش و پرورش کرمانشاه ناحیه یک انتخاب شد. در ادامه لیست مدارس دولتی همراه با آمار معلمان شاغل در مدارس ناحیه یک استخراج شد. سپس ‌بر اساس حجم جامعه به دست آمده، نسبت به برآورد نمونه مکفی جهت اجرای پژوهش اقدام گردید. با توجه به اینکه در این گونه پژوهش ها یکی از راه های برآورد حجم نمونه در نظر گرفتن حجم نمونه سه پژوهش انجام شده در حیطه مورد پژوهش است، که در این پژوهش ۱۰۰ نفر از معلمان مدارس ناحیه یک آموزش و پرورش کرمانشاه از جامعه ۱۸۰۰ نفر معلمان مرد متاهل شاغل در آموزش و پرورش به صورت تصادفی بر اساس لیست تهیه شده در آموزش و پرورش مطابق با جدول مورگان انتخاب شدند. لازم است اشاره شود که جهت جلوگیری از افت و ریزش نمونه و حذف پرسشنامه های ناقص ۱۰ نفر نمونه اضافی انتخاب شد.

متغیرها

متغیرهای پیش بین: باورهای ارتباطی، سبک های دلبستگی

متغیر ملاک: صمیمیت زناشویی

متغیرهای کنترل: جنسیت، سن

روش جمع‌ آوری اطلاعات

برای گردآوری داده ها از ۳ پرسشنامه سیاهه باورهای ارتباطی اپشتاین و آیدلسون، مقیاس تجربه روابط نزدیک ، مقیاس صمیمیت زناشویی استفاده شد.

۱) سیاهه باورهای ارتباطی^[۱۶۲] (RBI)

این پرسشنامه دارای ۴۰ سوال است که برای اندازه گیری باورهای ارتباطی درباره روابط زناشویی توسط اپشتاین و آیدلسون^[۱۶۳] (۱۹۸۱) ساخته شده است و نسخه فارسی آن توسط مظاهری و پور اعتماد (۱۳۸۰) تهیه شده است.

این پرسشنامه دارای ۵ خرده مقیاس است که عبارتند از: الف-باور به مخرب بودن مخالفت، ب-باور به عدم تغییرپذیری همسر، پ-توقع ذهن خوانی، ت-کامل گرایی جنسی، ث-باور ‌در مورد تفاوت‌های جنسیتی. سوالات این پرسشنامه از نوع لیکرت می‌باشد و آزمودنی‌ها نظر خود را ‌در مورد هر عبارت در قالب یکی از گزینه ها ابراز می دارند.

شیوه نمره گذاری

شیوه نمره گذاری ‌به این صورت است که برای سوالات مثبت، نمره صفر به گزینه کاملا غلط، نمره ۱ به گزینه کاملا غلط، نمره ۲ به گزینه احتمالا غلط است یا این که بیشتر غلط است تا درست، نمره ۳ به گزینه احتمالا درست است یا اینکه بیشتر درست است تا غلط، نمره ۴ به گزینه درست است و نمره ۵ به گزینه کاملا درست است داده می شود و برای سوالات منفی روش دیگری به کار می رود.

صفر: کاملاً درست است، ۱:درست است، ۲:احتمالاً درست است یا اینکه بیشتردرست است تا غلط، ۳: احتمالا غلط است یا اینکه بیشتر غلط است تا درست، ۴: غلط است، ۵: کاملاً غلط است.

آرگایل(۱۹۸۷؛ ترجمه گوهری نارکی و همکاران، ۱۳۸۲) معتقد است شادکامی یکی از ابعاد اصلی تجربه انسان منجمله خلق مثبت، رضایت از زندگی و شناخت­هایی از قبیل خوش­بینی و عزت نفس به شمار می­رود. شادی، تا حدودی به واسطه خصوصیات عینی زندگی، از قبیل ثروت، اشتغال و ازدواج ایجاد می­ شود، اما عوامل ذهنی نظیر چگونگی تصورات ما از آن شرایط مثلاً مقایسه با دیگران و انطباق نیز در ایجاد شادی نقش دارند.

تپوی سودهیکوی^[۷۰] (۱۹۹۷) اعتقاد دارد هرکسی در دنیا شادمانی را دوست دارد و رنج بردن را دوست ندارد. او از دو نوع شادمانی یاد می­ کند: (۱) شادمانی جسمانی و (۲) شادمانی ذهنی. هر دو نوع شادمانی به یکدیگر ‌وابسته­اند، یعنی، اگر جسم شاد باشد می ­تواند شادمانی ذهنی را به دنبال داشته باشد.

مکتب بودا اعتقاد دارد که شادی واقعی با ثروت یا مشهور شدن به دست نمی­آید. ما مردم مشهور و میلیونری با موقعیت­های بالا را می­بینیم که طبیعتاً با این همه ثروت باید شاد باشند ولی در می­یابیم که شادی واقعی از چیزهای مادی ناشی نمی­ شود زیرا این چیزها منبعی از شادی واقعی نیستند بلکه باعث رنج افراد نیز می­ شود. شادی واقعی در درون ذهن ما است، مردمی که می­خواهند ‌به این نوع شادی دست پیدا کنند باید رشد ذهنی را که بودا کشف و تأیید ‌کرده‌است، تمرین کنند(گوهری نارکی و همکاران، ۱۳۸۲).

بربنر^[۷۱](۱۹۹۸؛ به نقل از آریایی مقدم، ۱۳۸۲) شادکامی را متغیری می­داند که پایه­ زیست‌شناختی دارد و در اثر عوامل موقعیتی و محیطی ایجاد نمی­ شود. وی در مطالعه میان فرهنگی خود ‌به این نتیجه رسید که در ملت­ها و فرهنگ­های گوناگون و در محیط و موقعیت­های اجتماعی، مردم در زمینه شادکامی با هم متفاوتند و این تفاوت­ها پایدار است. این پایداری تفاوت­های موجود میان افراد، شادکامی را به ویژگی شخصیتی متأثر از رخدادها پیوند می­دهد.

شادمانی ذهنی اشاره دارد به اینکه مردم زندگی خود را چگونه ارزیابی ‌می‌کنند و شامل متغیرهایی از قبیل رضایت از زندگی، رضایت از وضعیت زناشویی، رضایت از کار، فقدان افسردگی، اضطراب و وجود عواطف و خلقیات مثبت می­ شود. ارزیابی شخص از خود ممکن است به شکل شناختی باشد، مثلاً، هنگامی که شخص به طور کلی ‌در مورد رضایت از زندگی خود یا جنبه­هایی از زندگی مانند تفریحات به قضاوت آگاهانه می­نشیند. ممکن است ارزیابی شخص به شکل عاطفی نیز باشد (تجربه هیجانات و خلقیات ناخوشایند و خوشایند مردم در مواجه با زندگی خود). ‌بنابرین‏، گفته می شود اگر شخص رضایت از زندگی و غالباً خوشی را تجربه کند و فقط گاه گاهی هیجانی مثل غمگینی و خشم را تجربه نماید دارای شادکامی ذهنی بالا خواهد بود. برعکس، اگر از زندگی خود ناراضی است و خوشی و علاقه اندکی را تجربه نماید و هیجانات پیوسته منفی، مثل خشم و اضطراب را احساس نماید دارای شادمانی ذهنی پایینی است(مظفری و هادیان ­فرد، ۱۳۸۴).

چند ویژگی اساسی در مطالعه شادمانی ذهنی وجود دارد. یک، کل دامنه بهزیستی از زجر و عذاب^[۷۲] تا وجد و شعف^[۷۳] را در بر ‌می‌گیرد و صرفاً به حالات نامطلوبی مثل افسردگی یا نا امیدی محدود نمی­ شود. ‌بنابرین‏، حوزه شادمانی ذهنی صرفاً شامل حالات نامطلوبی نمی­ شود که توسط روانشناسان بالینی مورد استقبال قرار گرفته است. به عبارت دیگر، حوزه شادمانی ذهنی صرفاً به مطالعه افسردگی و اضطراب ختم نمی­ شود بلکه عواملی که تا اندازه­ای افراد شاد را از افراد با شادی متوسط و از افراد فوق­العاده شاد متمایز می­ کند را نیز در بر ‌می‌گیرد و دوم، شادمانی ذهنی برحسب تجربه درونی هر شخص تعریف شده است و موقعیتی که صحبت از ارزیابی شادمانی ذهنی است چارچوب داوری خارجی^[۷۴] تحمیل نمی­ شود. به عبارت دیگر، برای توصیف میزان شادمانی هرکس باید درون پوست وی رفت(میرز^[۷۵] و دینر، ۱۹۹۵؛ به نقل از مظفری و هادیان فرد، ۱۳۸۴).

با این که بسیاری از ملاک­های بهداشت روانی از بیرون توسط محققین و درمانگران دیکته می شود (پختگی، خود مختاری و واقع‌بینی) شادمانی ذهنی از دیدگاه خود شخص ارزیابی می­ شود. اگر شخصی فکر کند که زندگی­اش خوب پیش می­رود ‌بنابرین‏ درون این چارچوب زندگی او خوب پیش می­رود. این ویژگی، حوزه شادکامی ذهنی را از روانشناسی بالینی سنتی فراتر می­برد؛ زیرا در این حوزه بر ادراکات افراد از زندگی خود، وزن و بهاء داده می­ شود. پس در حوزه شادکامی ذهنی دیدگاه شخص ‌در مورد بهزیستی­اش از اهمیت برجسته­ای برخوردار است. ویژگی نهایی شادمانی ذهنی این است که این سازه صرفاً به خلقیات زودگذر نمی­پردازد. بلکه بر حالات بلند مدت­تر تکیه دارد. با اینکه خلق یک شخص احتمالاً با هر رویدادی نوسان می­یابد، پس شادمانی ذهنی به خلقیات شخص در بعد زمان طولانی علاقمند است. به هر حال آنچه که در یک لحظه غالباً منجر به شادمانی می­ شود ممکن است همان چیزی نباشد که در بلند مدت هم شادمانی ذهنی را موجب می­ شود (همان منبع).

بیسواس^[۷۶] و دینر(۲۰۰۰؛ به نقل از مظفری و هادیان فرد، ۱۳۸۴) اعتقاد دارند شادمانی ذهنی پدیده­ای است که شامل مقوله­ های گسترده ­ای از قبیل پاسخ­های هیجانی، حوزه ­های رضایت و قضاوت‌های کلی از زندگی می­ شود. شادمانی ذهنی سه مؤلفه­ی مهم می ­تواند به نوبت به تقسیمات فرعی تجربه شوند. رضایت کلی می ­تواند به رضایت از حوزه ­های گوناگون زندگی از قبیل تفریحات، عشق، ازدواج، دوستان و غیره تقسیم شود و هر کدام از این حوزه ها را ‌می‌توان به جنبه­ های^[۷۷] ریزتر تقسیم نمود. عاطفه­­ی خویشاوندان می ­تواند به هیجانات ویژه­ای از قبیل لذت، محبت، غرور و خرسندی تقسیم شود و بالاخره عاطفه­ی ناخوشایند می ­تواند به هیجانات و خلقیات ویژه­ای از قبیل شرم، گناه، غمگینی، خشم و اضطراب مجزا شود. هر یک از این تقسیمات می ­تواند به تقسیمات فرعی­تری نیز بیانجامد. مثلاً یک پژوهشگر ممکن است رضایت از زندگی را مطالعه کند، دیگری ممکن است موضوع جزئی­تر رضایت از زناشویی را بررسی کند.

۲-۲۰- نظریه­ های شادمانی

۱-­ دیدگاه روانشناختی: از دیدگاه روانشناسان، شادی یک هیجان ناپایدار است و می ­تواند برای چند ثانیه، چند دقیقه و چند ساعت ادامه داشته باشد. حال اگر احساس شادی بیش از چند ساعت ادامه یابد و برای مدت­ها نیز پایدار بماند در این صورت به آن احساس خوشبختی یا شادکامی می­گویند.

یکی از نظریه­ های شادکامی از دیدگاه روانشناسی «نظریه سطح انطباق^[۷۸]» نام دارد.بر اساس این نظریه احساس شادکامی هر فرد با مقایسه اوضاع و احوال و شرایط فرد بهبود پیدا می­ کند به همان نسبت معیار شادکامی فرد نیز بالاتر می­رود. به هر حال هر یک از ما احساس شادکامی را با کلمات خاصی تعریف می­کنیم که هر چند معنای این کلمات برای همه ما قابل فهم و درک است، ولی همه افراد نمی ­توانند تعریف کاملاً مشابهی برای احساس شادکامی ارائه دهند. هر یک از ما در ارائه تعریفی برای شادکامی و تعقیب آن یک هدف نهایی را دنبال می­کنیم و تصمیمات اساسی و مهم زندگی خود را بر اساس آنچه که فکر می­کنیم ما را خوشبخت­تر و شادکام­تر خواهد کرد، انجام می­دهیم(مظفری و هادیان فرد، ۱۳۸۴).

مبحث دوم: ‌دولت‌های‌ فدرال و کنفدرال

فدراسیون هنگامی به وجود می اید که دو یا چند دولت مستقل موافقت می‌کنند یک دولت جدید تشکیل دهند و حاکمیت خود را به ان واگذارند یا هنگامی که واحدهای اداری در تقسیمات کشوری حکومت تک ساخت موافقت مرکز را برای اعطای خود مختاری به دست می ‌آوردند روند نخست به “ادغام” و روند دوم به “تجزیه” نام بردار شده اند.فدراسیون از راه روند تجزیه هم به وجود می اید . وقتی دولت تک ساختی دارای سرزمین وسیع بخواهد ضمن قبولی گوناگونی وحدت سراسری را حفظ کند یا وقتی بخش‌های ان ارزوی خود مختاری دارند فدراسیونی به وجود می اید. حکومت مرکزی مسائلی مربوط به منافع عمومی را برای خود نگاه می‌دارد در حالی که بقیه اختیارات را به واحدهای خود مختار انتقال می‌دهد.در این مورد ژرژ سل می نویسد:”تنها در صورتی فدرالیسم واقعا وجود دارد که دول متحد عضو ،به واسطه نمایندگان خود در شکل گیری ارگان‌های فدرال و در اخذ تصمیمات کلی ‌در مورد سرزمین و جمعیت دولت فدرال مشارکت داشته باشند.”^[۵] این وضعیت با یک قانون اساسی به وجود می اید و فقط از راه روند عادی اصلاح قانون اساسی قابل تغییر است.. شکل فدراسیون هرچه که باشد ادغامی یا تجزیه ای نظام فدرالی دو رشته حکومت دارد : حکومت مرکزی و حکومت‌های محلی.فدراسیون و کنفدراسیون را نباید به جای یکدیگر به کار برد.کنفدراسیون اتحاد ‌دولت‌های‌ مستقل و حکمران است که بنا به برخی مقاصد مشترک متحد شده اند . از نظر حقوقی هر یک از این دولت‌ها هر گاه بخواهند حق دارند از ان بیرون ایند . در کنفدراسیون قوانین هر کشوری به هر صورت که هست بر جای می ماند اما در فدراسیون قوانین تازه ای وضع می شود.

در تاریخ نمونه های مختلفی از کنفدراسیون بوده است ، به طور معمول ‌دولت‌های‌ همسایه مایل بودند بنا به ‌هدف‌های‌ دفاعی و پیشبرد ‌هدف‌های‌ مشترک با یکدیگر تجمع کنند.

گفتار سوم :تحلیلی بر دموکراسی قومی(کثرت گرا)

دموکراسی چند قومی نظامی سیاسی است که در ان چند گروه قومی مذهبی فرهنگی در قدرت سیاسی سهیم هستند و در تصمیم گیری های سیاسی مشارکت دارند. یچپارت دموکراسی قومی را ‌بر اساس چهار ویژگی اصلی برای این نوع دمکراسی تعریف می‌کند :”اول ،مشارکت نمایندگان ‌گروه‌های قومی عمده در فرایند تصمیم گیری دوم ،برخورداری ان گروه ها از میزان بالایی از خود مختاری داخلی سوم ،توزیع قدرت به تناسب اهمیت گروه ها چهارم ،قدرت وتو برای گروهای اقلیت”.^[۶]

مشارکت نمایندگان ‌گروه‌های قومی در اداره حکومت و به ویژه تصمیم گیری اجرایی ممکن است اشکال سازمانی مختلفی داشته باشد . یکی از اشکال تشکیل دولت ائتلافی بزرگ در دمکراسی های پارلمانی مانند مورد بلژیک است . شکل عضویت نمایندگان ‌گروه‌های قومی و مذهبی عمده در هیئت دولت به شیوه ای است که ‌در مورد هیئت دولت هفت عضوی سوئیس مشاهده می شود.در نظام لبنان مناصب عالیه از جمله ریاست جمهوری میان ‌گروه‌های قومی مذهبی مختلف توزیع شده است ، ‌به این شکل که ریاست جمهوری برای مسیحیان مارونی ، نخست وزیری برای مسلمانان سنی مذهب ، ریاست پارلمان برای مسلمانان شیعی مذهب و غیره در نظر گرفته شده است. با این حال توزیع قدرت میان ‌گروه‌های قومی در نظام های پارلمانی اسان تر است تا در نظام های ریاستی که در آن ها قوه ی مجریه معمولا در دست یک تن یعنی رئیس جمهور است.

در خصوص خود مختاری داخلی ، قدرت تصمیم گیری در مسائل مربوط به هر گروه قومی به همان گروه تفویض می شود . اگر ‌گروه‌های قومی در مناطق جغرافیایی خاصی مستقر باشند خود مختاری داخلی معممولا در شکل نظام فدرال ظاهر می شود.. اگر ‌گروه‌های قومی از لحاظ جغرافیایی درامیخته باشند در ان صورت خود مختاری می‌تواند خصلت غیر جغرافیایی داشته باشد.

منظور از توزیع قدرت به تناسب اهمیت ‌گروه‌های قومی به طور کلی ان است که مناصب اجرایی ، پارلمانی و دیوانی و نیز توزیع هزینه های عمومی برحسب جمعیت و اهمیت ‌گروه‌های قومی صورت گیرد. بهترین شیوه ی تامین نمایندگی این گروه ها در پارلمان همان نظام نمایندگی تناسبی است . اما وقتی ‌گروه‌های قومی در مناطق جغرافیایی خاصی متمرکز باشند، نظام انتخاباتی اکثریتی با حوزه ی انتخابیه تک عضوی نیز وافی به مقصود است . شیوه ی دیگر ان این است که شمار معینی از کرسی های پارلمانی برای هر یک از ‌گروه‌های قومی در نظر گرفته شود.

حق وتو از جانب اقلیتها معمولا به موضوعات بسیار حاد و حیاتی مانند تصمیم گیری در خصوص نظام انتخاباتی ، نظام شهرداری ها و قانون گذاری در امور نظام اموزشی و مسائل فرهنگی محدئود می شود . با این حال حق وتو در این خصوص اغلب جزیی از توافق های غیر رسمی میان ‌گروه‌های قومی است و در قوانین اساسی انعکاس نمی یابد.^[۷]

فصل دوم :مروری بر تاریخ سیاسی خاورمیانه

گفتار اول:کلیات

برای پی بردن به اهمیت و ماهیت نظام حکومت درعراق و لبنان ابتدا باید به ذکر مقدمه ای کوتاه از وضع سیاسی و قانونی معاصر در منطقه خاورمیانه بپردازیم، خاورمیانه به عنوان خاستگاه چند تمدن از قدیمی ترین تمدن های جهان و زادگاه سه دین بزرگ نقش و نگاری غنی از زندگی انسان و سنن ریشه دار عرضه می‌کند.در عین حال تاریخ سیاسی منطقه چه کلاسیک و چه نوین در مقاطعی شاهد ظهور و سقوط قدرت‌های بزرگ ، سلطه استعماری ،تولد یا ایجاد کشورهای جدید و حرکت نا منظم به سوی توسعه سیاسی و اقتصادی بوده است.پیامدهای چند گانه تحولات برای خاور میانه به خصوص از دهه های نخست قرن بیستم برجسته بوده است اما در واقع می توان قدمت آن ها را تا نیمه دوم سال های سده ۱۵۰۰ پیگیری کرد که امپراتوری عثمانی شروع به گسترش قلمرو خود کرد و البته از بسیاری جهات باز هم میتوان عقب تر رفت و به شکل گیری اسلام در قرن هفتم میلادی رسید.

عثمانی ها بخش اعظم خاور میانه را زیر بیرق امپراتوری خود متحد کردند اما کنترل آن ها بر قلمرو های دور افتاده ضعیف و در خوش بینانه ترین حالت غیر مستقیم بود.فروپاشی عثمانی در اوایل قرن بیستم به اغاز گسترده ی استعمار اروپایی در خاورمیانه از سال‌های دهه۱۹۲۰ انجامید.

ظهور ‌دولت‌های‌ مستقل و خود مختار در خاور میانه در دهه های ۱۹۴۰ و ۵۰ معادلات داخلی قدرت و بنیان های سنتی روابط دولت جامعه را در هر یک از کشورهای خاورمیانه دستخوش دگرگونی کرد. این ‌دولت‌های‌ به ظاهر مدرن بدون امادگی به محیط رقابت بین‌المللی پرتاب شدند که باید در ان توسعه اقتصادی و صنعتی سریع را رشد می‌دادند و مهم تر از ان ارمانهای ملی گرایانه فزاینده مردمان خود را براورده کنند .

از انجا که خاورمیانه خاستگاه چند تمدن از قدیمی ترین تمدن های جهان است دشوار بتوان نقطه ی اغازی برای بررسی تاریخ سیاسی ان انتخاب کرداز نظر تاریخی شهرهای خاورمیانه را میتوان به شهرهای داوره پیش از اسلام و شهرهای اسلامی تقسیم کرد. با ظهور و گسترش اسلام چند شهر که موقعیت خود را به عنوان مراکز قدرت اقتصادی و سیاسی از دست دادند تدریجا از بین رفتند. الگوهای خاص پراکندگی و استقرار جمعیت در خاورمیانه مانند ‌هر جای دیگر از جغرافیای منطقه به شدت متاثر شده است ، شبکه های رودخانه ای بزرگ نیل ،دجله و فرات به مهدهای تمدن بدل شدند. شهرهای خاورمیانه از ابتدای قرن شانزدهم از نظر بزرگی دچار افت شدند و دیگر نتوانستند تا چهار قرن بعد برتری خود را بازیابند.

تعهدات اخلاقی : تعهدات اخلاقی ‌بازگو کننده‌ی فعالیت‌هایی است که بر خلاف تعهدات اقتصادی و تعهدات حقوقی تدوین نشده‌اند و از طرف افراد جامعه به صورت دستورالعمل ارائه نشده‌اند. تعهدات اخلاقی دربرگیرنده‌ی هنجارها، استانداردها و انتظاراتی است که ‌بازگو کننده‌ی دغدغه‌های مصرف‌کنندگان، کارکنان، سهام‌داران و جوامع درخصوص عدالت، برابری و پاسداری از وجدان ذی‌نفعان می‌باشد ( کارول ،۱۹۷۹). نکته‌ای که وجود دارد این است که شاید تعهدات اخلاقی به صورت کج‌دار و مریز در جامعه وجود داشته باشند و وحدت نظر ‌در مورد آن حاصل نشده باشد که موجب خواهد شد بنگاه‌ها در این زمینه دچار مشکلات شناسایی اخلاقیات و انتظارات جامعه باشند.

تعهد نوع‌دوستانه : نوع‌دوستی شامل آن دسته از فعالیت‌های بنگاه می‌گردد که در جهت پاسخ به انتظارات جامعه برای شناسایی بنگاه به عنوان شهروند خوب^[۳۷] انجام می‌شوند ( کارول ،۱۹۷۹) .به طور مثال مشارکت بنگاه‌های اقتصادی چه از جهت مالی و چه از لحاظ زمانی و معنوی در فعالیت‌های هنری، ‌آموزشی یا تشکیل انجام آن‌ ها از این دسته می‌باشند. خط حایل بین فعالیت‌های ناشی از تعهد اخلاقی و فعالیت‌های ناشی از تعهدات نوع‌دوستانه را می‌توان درگیر نبودن وجدان و شعور اخلاق افراد جامعه در رابطه با تعهدات نوع‌دوستانه دانست. جامعه علاقه‌مند است که بنگاه‌ها قسمتی از پول و دارایی خود را در فعالیت‌های خیرخواهانه مصرف کنند. امّا اگر بنگاهی این کار را نکند، در نزد آن‌ ها محکوم نمی‌باشد. نکته‌ای که وجود دارد این است که هر چند شرکت در فعالیت‌های نوع‌دوستانه والاترین و کامل‌ترین نوع تعهد اجتماعی بنگاه محسوب می‌گردد امّا در هرم تعهد اجتماعی به وضوح کم‌اهمیّت‌ترین است ( کارول ،۱۹۷۹).

چارچوب ذی‌نفعان

سوّمین چارچوب مورد بررسی در رابطه با مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها را می‌توان ناشی از کتاب معروف «مدیریت استراتژیک:‌ روش ذی‌نفعان» دانست (کوچیوس^[۳۸]، ۲۰۰۶) هر چند کارول (۱۹۷۱، ۱۹۹۱) و وود (۱۹۹۱) هر دو به مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها در قبال جامعه اشاره ‌داشته‌اند امّا پیش‌روی واقعی در زمینه‌ی مسئولیت در قبال ذی‌نفعان بدون شک فریمن می‌باشد (کوچیوس، ۲۰۰۶) تئوری ذی‌نفعان که توسط فریمن در سال ۱۹۸۴ مطرح گردید به طور کلی به تعامل بنگاه و جامعه تأکید دارد. سال‌هاست که تئوری ذی‌نفعان به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها توسط محققان مختلفی همچون هریسون و فریمن (۱۹۹۹)، کلونوسکی^[۳۹]، کلارکسون^[۴۰] (۱۹۹۵) مورد تأکید می‌باشد و این موضوع مطرح است که با سیستم مدیریت ذی‌نفعان کارآمد می‌توان مسائل اخلاقی و اجتماعی را برطرف نمود و نیازهای جامعه و ذی‌نفعان را نیز به موقع مورد توجه قرار دارد هریسون و فریمن (۱۹۹۹). کلارکسون (۱۹۹۵) عنوان نمود که بین مسئولیت‌هایی که در قبال جامعه وجود دارد و مسئولیت‌هایی که در قبال ذی‌نفعان وجود دارد، تفاوت‌هایی می‌توان قایل شد. وی این دو مسئولیت را جدا از یکدیگر دانست و عنوان نمود که مسئولیت‌ها در قبال جامعه بیشتر در شرکت‌های محلی و در راستای قانون‌مداری می‌باشند در حالی که مسئولیت در قبال ذی‌نفعان غالباً خارج از حوزه قانون‌گزاران می‌باشد. وی به صورت شفاف این موضوع را توضیح را می‌دهد و به عنوان مثال، مسائل مربوط به ایمنی و بهداشت صنعتی را دغدغه‌ی شهرداری‌ها در آمریکا عنوان می‌کند و لذا این مسائل مربوط به مسائل اجتماعی می‌باشد زیرا آن‌ ها دارای قوانین حقوقی می‌باشند در حالی که مسیر شغلی و آموزشی کارکنان هیچ پشتوانه‌ی حقوقی ندارد و لذا به عنوان مسئولیت اجتماعی در قبال ذی‌نفعان (کارمندان) مطرح می‌باشد که برای بنگاه می‌تواند حالت داوطلبانه داشته باشد کلارکسون (۱۹۹۵).

مسئولیت اجتماعی شرکت و عملکرد

توجه به افراد و گروه‌های ذینفع، میزان سود شرکت‌ها در بلندمدت افزایش خواهد داد، زیرا موجب انگیزش نیروی انسانی، افزایش حسن نیّت اجتماعی و اعتماد مردم به یکدیگر و نیز کاهش جریمه‌ها می‌شود. دیوید بر این باور است که : روز به روز باور سازمان‌ها در این مورد راسخ‌تر می‌شود که ترویج اصول اخلاقی و تقویت فرهنگ معنوی موجب ایجاد مزیّت‌های استراتژیک خواهد شد (دیوید، ۱۳۸۲). طی دو دهه گذشته مسئولیت اجتماعی شرکت به طور قابل توجهی از سوی واحدهای اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. مسئولیت اجتماعی شرکت بر مسائل مهمی از قبیل اخلاق، محیط، امنیّت، آموزش، حقوق بشر و … تأکید دارد. اگرچه اجرای مسئولیت اجتماعی شرکت دارای هزینه های اوّلیه‌ای برای شرکت است امّا در نهایت به دلیل بهبود شرکت، کاهش هزینه ها در بلندمدت و افزایش تقاضا، موجب افزایش فروش و سود و منجر به بهبود عملکرد شرکت در بلندمدت می‌شود (پودی و ورگالی^[۴۱]، ۲۰۰۹). در کشورهای غربی امروزه، شرکت‌های مشاوره خیزی را در جهت نحوه اجرای مسئولیت اجتماعی شرکت برداشته‌اند و به عموم مردم اجازه می‌دهند ‌در مورد اجرای آن چیزهایی بدانند. بسیاری از شرکت‌های چندملیتی نیز یک مدیر ارشد را برای توسعه و هماهنگی عملکرد مسئولیت اجتماعی شرکت استخدام کرده‌اند (دوسوکی^[۴۲]، ۲۰۰۸). از آنجا که مسئولیت اجتماعی شرکت استراتژی اقدام شرکت‌ها و دارای نتایجی بر هزینه می‌باشد، ممکن است بر عملکرد مالی شرکت تأثیر بگذارد. علاوه بر این، مسئولیت اجتماعی انجام شده توسط سازمان، باعث کاهش خطرات و ریسک اجتماعی می‌شود و ممکن است در درازمدت مزایا یا معایب و ضررهایی برای شرکت‌هایی که به طور مؤثر و فعّالانه مسئولیت اجتماعی شرکت را به کار می‌برند و درنظر می‌گیرند، داشته باشد (استیوان و دارماوان، ۲۰۱۱).